Co trzeba zrobić, żeby przerejestrować samochód? Jakie formalności należy spełnić i jakie dokumenty będą do tego potrzebne? W jakim terminie powinno się to zrobić i czy prawo przewiduje jakieś kary za jego przekroczenie?
Przepisy dotyczące rejestracji pojazdu po jego nabyciu
Obowiązek przerejestrowania samochodu wiąże się z jego zakupem. Spoczywa więc na nowym właścicielu, który właśnie dany pojazd zakupił. Procedura rejestracyjna rozpoczyna się z chwilą zawarcia umowy kupna-sprzedaży i przeniesienia własności wehikułu na nabywcę. Przepisy nakładają na nowego właściciela wymóg zgłoszenia pojazdu do ewidencji w określonym terminie, niezależnie od tego czy zamierza nim jeździć czy tymczasowo odstawić go w garażu.
Procedura przerejestrowania w urzędzie
W celu przerejestrowania samochodu należy wybrać się do wydziału komunikacyjnego odpowiedniego urzędu. To, jaki konkretnie będzie to urząd, zależy od miejsca zameldowania nabywcy samochodu. Jeśli zatem mieszkasz w mieście na prawach powiatu, powinieneś wybrać się do urzędu miasta. W pozostałych przypadkach powinien to być urząd starostwa powiatowego. Rejestracja zawsze odbywa się w powiecie zgodnym z adresem zamieszkania właściciela pojazdu.
Jeżeli coś stoi ci na przeszkodzie, nie musisz udawać się tam osobiście. Formalności może za ciebie załatwić wybrany przez ciebie pełnomocnik. Może to być członek twojej rodziny albo osoba niespokrewniona. W tym drugim przypadku będziesz musiał zapłacić opłatę skarbową w wysokości 17 zł, natomiast jeśli na pełnomocnika wybierzesz członka swojej rodziny, nie poniesiesz dodatkowych opłat. Pełnomocnictwo musi być sporządzone w formie pisemnej i zawierać dane zarówno mocodawcy jak i pełnomocnika.
Składanie wniosku i wymagane dokumenty
Wniosek można złożyć na dwa sposoby — odebrać na miejscu w urzędzie i wypełnić bezpośrednio przed oddaniem albo pobrać wcześniej ze strony internetowej urzęu, wydrukować i wypełnić. Do wniosku należy dołączyć:
- dowód osobisty właściciela pojazdu
- umowę kupna-sprzedaży (oryginał lub kopia potwierdzona notarialnie)
- aktualny przegląd techniczny pojazdu (nie starszy niż 30 dni od daty wydania)
- dotychczasowe tablice rejestracyjne
- kartę pojazdu (jeżeli nią dysponujesz)
- polisę OC (musi obowiązywać w dniu składania wniosku)
- potwierdzenie opłaty skarbowej
Jeśli zamierzasz przyjechać rejestrowanym samochodem do urzędu, powinieneś zabrać narzędzia do zdjęcia tablic albo upewnić się wcześniej, że na miejscu znajduje się punkt, w którym można tego dokonać. Warto również sprawdzić godziny pracy wydziału komunikacji i ewentualną możliwość wcześniejszej rezerwacji terminu wizyty. Niektóre urzędy oferują elektroniczny system kolejkowy, który pozwala zarezerwować konkretną godzinę wizyty i uniknąć oczekiwania w długich kolejkach.
Odbiór dokumentów rejestracyjnych
Po złożeniu kompletnych dokumentów i pozytywnym rozpatrzeniu wniosku urząd wydaje nowe dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne (jeśli dotyczy). Czas oczekiwania na dokumenty wynosi zazwyczaj od kilku dni do dwóch tygodni, w zależności od obciążenia urzędu. W okresie przejściowym, do momentu otrzymania stałych dokumentów, właściciel otrzymuje pozwolenie czasowe, które uprawnia do poruszania się pojazdem po drogach publicznych.
Wysokość opłat rejestracyjnych
W koszty przerejestrowania samochodu wlicza się nowe tablice rejestracyjne, pozwolenie czasowe i naklejki — legalizacyjną i kontrolną. Całkowity koszt to 180,50 zł. Inaczej wygląda sprawa w przypadku, jeśli pojazd był już wcześniej zarejestrowany w tym samym mieście. W takiej sytuacji nie trzeba zmieniać tablic rejestracyjnych, a to ogranicza koszty przerejestrowania do zaledwie 81 zł.
Dodatkowo w niektórych przypadkach może być potrzebne uiszczenie opłaty ewidencyjnej, jeśli pojazd wymaga wpisu do rejestru pojazdów z innych powodów (np. zmiana danych właściciela, zmiana koloru auta). Opłaty można uiścić gotówką w kasie urzędu lub przelewem na wskazany rachunek bankowy. Coraz więcej urzędów akceptuje również płatności kartą bezpośrednio w okienku.
Termin na dopełnienie formalności rejestracyjnych
Na przerejestrowanie samochodu po zakupie masz 30 dni. Przed upływem tego terminu powinieneś skompletować wszystkie wymagane dokumenty i udać się do urzędu. Termin ten liczony jest od dnia zawarcia umowy kupna-sprzedaży, a nie od dnia faktycznego odbioru pojazdu. Pamiętaj, że w tym czasie musisz również posiadać aktualną polisę ubezpieczenia OC, bez której rejestracja nie zostanie przeprowadzona. Warto zadbać o ubezpieczenie przed wizytą w urzędzie, ponieważ urzędnicy weryfikują jego ważność w centralnej bazie danych.
Konsekwencje przekroczenia terminu rejestracji
Od 2020 roku w życie weszły przepisy mające usystematyzować proces rejestracji aut w Polsce. Zgodnie z tymi nowymi przepisami właściciel samochodu, który nie przerejestruje go w wyznaczonym czasie 30 dni, będzie musiał zapłacić karę finansową. Będzie ona nakładana w drodze decyzji administracyjnej przez starostę, a jej wysokość może sięgnąć nawet 1000 zł. Pieniądze te trafiać będą do budżetu powiatu.
Wysokość kary uzależniona jest od okresu zwłoki — im dłużej zwlekasz z rejestracją, tym wyższa grzywna. Dodatkowo właściciel pojazdu niezarejestrowanego w terminie może zostać ukarany mandatem podczas kontroli drogowej. Warto również pamiętać, że poruszanie się pojazdem bez aktualnej rejestracji stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny nałożoną przez sąd. W skrajnych przypadkach może to skutkować również zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego i tablic przez funkcjonariuszy policji.
Procedura odwoławcza od decyzji o karze
Jeśli otrzymałeś decyzję administracyjną o nałożeniu kary za nieterminową rejestrację, przysługuje ci prawo do odwołania. Wniesienie odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego możliwe jest w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji. W uzasadnieniu warto wskazać obiektywne przyczyny opóźnienia, takie jak choroba, pobyt za granicą czy problemy ze skompletowaniem wymaganych dokumentów. Organ odwoławczy może utrzymać karę w mocy, zmniejszyć jej wysokość lub całkowicie ją uchylić.
Dodatkowe kwestie związane z rejestracją pojazdu
Warto wiedzieć, że w przypadku zakupu auta z zagranicy procedura rejestracyjna jest bardziej rozbudowana. Potrzebne jest wtedy przeprowadzenie dodatkowych badań technicznych, uzyskanie certyfikatu zgodności lub świadectwa homologacji oraz uiszczenie akcyzy (jeśli dotyczy). Samochody sprowadzone spoza Unii Europejskiej wymagają również odprawy celnej i uiszczenia należnego cła oraz podatku VAT.
Jeśli nabywasz pojazd używany, przed rejestracją warto również sprawdzić jego historię w centralnej ewidencji pojazdów. Dzięki temu upewnisz się, że auto nie jest obciążone kredytem, nie pochodzi z kradzieży i nie ma zaległości w opłatach. Takie działanie pozwoli uniknąć problemów prawnych w przyszłości i zapewni bezpieczeństwo transakcji. Weryfikacja историi pojazdu obejmuje również sprawdzenie przebiegu licznika, wcześniejszych właścicieli oraz ewentualnych szkód zgłoszonych do ubezpieczyciela.
Rejestracja pojazdu zabytkowego
Odrębne zasady dotyczą rejestracji pojazdów zabytkowych. Aby pojazd mógł uzyskać status pojazdu zabytkowego, musi spełniać określone kryteria wiekowe (co najmniej 25 lat od daty produkcji) oraz posiadać odpowiedni stan techniczny i historyczny. Rejestracja pojazdu zabytkowego wymaga przedstawienia dodatkowej dokumentacji, w tym zaświadczenia z odpowiedniej organizacji zajmującej się pojazdami historycznymi. Zaletą posiadania pojazdu zabytkowego jest zwolnienie z obowiązku przeprowadzania okresowych badań technicznych oraz możliwość korzystania z preferencyjnych stawek ubezpieczenia.